Rahim Sarkması (Uterin Prolapsus)
Rahim Sarkması (histerosel), rahmin vajinaya doğru sarkması veya düşmesi durumudur. Bu, pelvik organ prolapsusunun (POP) bir türüdür ve genellikle pelvik taban kaslarının zayıflaması veya gevşemesi sonucu meydana gelir. Rahim sarkması, kadınlarda doğum, yaşlanma, hormonal değişiklikler veya genetik faktörlerin etkisiyle gelişebilir.
Rahim Sarkması (Histerosel) Nedir?
Rahim sarkması, rahmin normal yerinden aşağıya doğru hareket etmesi ve vajinaya doğru sarkmasıdır. Bu durum, pelvik taban kaslarının zayıflaması nedeniyle rahmi destekleyen bağların gevşemesi veya zayıflaması sonucu meydana gelir. Rahim sarkması, genellikle pelvik organ prolapsusunun bir parçası olarak görülür ve bazen vajinal prolapsusla birlikte olur.
Rahim Sarkması Nedenleri
Rahim sarkmasının başlıca nedenleri şunlardır:
- Doğum: Zorlu doğumlar, büyük bebek doğumu, uzun süreli doğum veya vakumlu doğum gibi faktörler, pelvik taban kaslarının zayıflamasına yol açarak rahim sarkmasına neden olabilir.
- Yaşlanma: Yaş ilerledikçe, bağ dokusu zayıflar ve pelvik taban kasları elastikiyet kaybeder. Menopoz sonrası östrojen seviyelerinin azalması da bu durumu tetikleyebilir.
- Hormonal Değişiklikler: Özellikle menopoz sonrası, östrojen üretiminin azalması pelvik organları destekleyen dokuların zayıflamasına yol açabilir.
- Kronik Kabızlık: Sürekli ve zorlanarak yapılan dışkılama, pelvik taban kaslarına baskı yaparak rahmin aşağıya doğru sarkmasına neden olabilir.
- Obezite: Aşırı kilo, pelvik tabana ekstra baskı yaparak rahim sarkmasına neden olabilir.
- Genetik Faktörler: Bazı kadınlar, bağ dokularının zayıf olması nedeniyle daha fazla risk altında olabilirler.
Rahim Sarkması Belirtileri
Rahim sarkması, bazen belirgin semptomlar vermeyebilir, ancak yaygın belirtiler şunlar olabilir:
- Vajinal İleriye Doğru Hissedilen Kütle veya Baskı: Rahmin vajinaya sarkması nedeniyle vajina içinde bir kütle veya baskı hissi oluşabilir.
- Pelvik Ağrı: Pelvik bölgede ağrı, basınç hissi veya rahatsızlık olabilir.
- İdrar Kaçırma: Pelvik organların sarkması, idrar kaçırma veya sık idrara çıkma gibi belirtilere yol açabilir.
- Dışkılama Güçlüğü: Zorlukla dışkılama veya dışkı yaparken güçlük yaşanabilir.
- Cinsel İlişkide Ağrı: Vajinal sarkma, cinsel ilişki sırasında ağrıya veya rahatsızlığa neden olabilir.
- Yorgunluk ve Genel Rahatsızlık: Pelvik tabandaki baskı, genel yorgunluk ve rahatsızlık hissine yol açabilir.
Rahim Sarkması Tedavi Yöntemleri
Rahim sarkması tedavisinde kullanılan yöntemler, semptomların şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir.
1. Konservatif Yöntemler
- Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel Egzersizleri): Pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler, rahim sarkması semptomlarını hafifletebilir. Bu egzersizler, pelvik tabanı destekleyerek rahmin daha iyi bir pozisyonda kalmasına yardımcı olabilir.
- İyi Bağırsak Alışkanlıkları: Kabızlık sorununu çözmek ve dışkılama sırasında zorlanmayı önlemek için lif açısından zengin bir diyet, bol su içme ve düzenli egzersiz yapmak önemlidir.
- Pelvik Taban Fizyoterapisi: Pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi ve ağrıların azaltılması amacıyla uzman fizyoterapistler tarafından yapılan tedaviler.
2. Cerrahi Tedavi Yöntemleri
Cerrahi müdahale, konservatif tedavilere yanıt vermeyen veya daha ciddi semptomları olan hastalar için gerekli olabilir. Rahim sarkmasında kullanılan cerrahi prosedürler şunlardır:
- Histerektomi (Rahim Alma): Eğer rahim sarkması çok ileri düzeydeyse ve diğer tedavi seçenekleri yetersizse, rahmin cerrahi olarak alınması (histerektomi) gerekebilir.
- Sakrokolpopeksi: Sakrokolpopeksi, rahmin vajinaya doğru sarkmasını engellemek için kullanılan bir cerrahi tekniktir. Bu prosedürde, rahim vajinadan kaldırılır ve pelvik taban yapılarına sabitlenir. Çoğunlukla laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılır.
- Vajinal Histerosel Onarımı: Vajinal yoldan yapılan cerrahi bir müdahale ile rahmin sarkması onarılabilir. Bu, genellikle daha az invaziv bir seçenek olup, hastaların iyileşme sürecini hızlandırabilir.
- Mesh (Ağ) Kullanımı: Cerrahiden sonra rahmin yeniden yerinde tutulmasını sağlamak için ağ materyali kullanılabilir. Bu, özellikle ileri vakalarda tercih edilen bir yöntemdir.
3. Diğer Müdahaleler
- Pelvik Tabana Destek Cihazları (Pessar): Pessar, vajinaya yerleştirilen bir cihazdır ve rahim sarkmasının tedavisinde geçici bir çözüm olarak kullanılabilir. Bu, özellikle cerrahi tedavi istemeyen veya cerrahi için uygun olmayan hastalar için bir seçenek olabilir.
Rahim Sarkması Tedavisinde İyileşme Süreci
- Cerrahi Sonrası İyileşme: Rahim sarkması cerrahisi sonrası, hastalar genellikle birkaç gün hastanede kalabilir. Cerrahiden sonra birkaç hafta boyunca ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması önerilir.
- Dışkılama ve Seksüel Aktivite: Cinsel ilişki ve dışkılama için genellikle 6 hafta kadar bir iyileşme süresi gereklidir.
- Kontrol Randevuları: Cerrahi müdahale sonrası düzenli takip randevuları, iyileşme sürecinin izlenmesi açısından önemlidir.
Rahim sarkması, pelvik organ prolapsusunun yaygın bir türüdür ve genellikle doğum, yaşlanma veya diğer faktörlerden kaynaklanır. Erken teşhis ve tedavi, semptomları hafifletebilir ve yaşam kalitesini artırabilir. Tedavi seçenekleri arasında cerrahi onarımlar, fiziksel terapi ve yaşam tarzı değişiklikleri yer alabilir.