Dermoid kist

Dermoid kist, tıbbi adıyla matür kistik teratom, genellikle yumurtalıklarda görülen, iyi huylu (benign) bir tümör türüdür. Bu kistler, embriyonik dokulardan gelişir ve içinde saç, yağ, diş, cilt veya diğer vücut dokularını barındırabilir. Yumurtalıklarda en sık görülen tümörlerden biri olup, genellikle üreme çağındaki kadınlarda ortaya çıkar.

Dermoid Kist Özellikleri

  • Kaynağı: Dermoid kistler, germ hücrelerinden kaynaklanır. Germ hücreleri, vücudun tüm dokularını oluşturabilecek potansiyele sahiptir, bu nedenle kistin içinde farklı doku türleri bulunabilir.
  • Boyut: Çoğu dermoid kist 2-10 cm arasında değişir, ancak daha büyük boyutlara ulaşabilir.
  • Taraf: Genellikle tek taraflıdır, ancak iki yumurtalıkta birden görülebilir.
  • Doğası: Çoğunlukla iyi huyludur, ancak nadiren malign dönüşüm gösterebilir (özellikle menopoz sonrası kadınlarda).

Belirtiler

Dermoid kistler genellikle yavaş büyüdüğü için uzun süre belirti vermeyebilir. Ancak kist büyüdüğünde veya komplikasyonlar geliştiğinde şu belirtiler ortaya çıkabilir:

  1. Karın ve pelvik ağrı: Kist büyüdükçe çevre dokulara baskı yaparak ağrıya neden olabilir.
  2. Karında şişlik veya dolgunluk hissi.
  3. Adet düzensizlikleri.
  4. Mide bulantısı veya bağırsaklarda rahatsızlık: Kist, bağırsakları sıkıştırabilir.
  5. Acil komplikasyon belirtileri:
    • Over torsiyonu (yumurtalık dönmesi): Ani ve şiddetli karın ağrısı ile karakterizedir, acil cerrahi müdahale gerektirir.
    • Kist yırtılması (rüptür): Karın içine sıvı veya kist içeriğinin yayılmasıyla ani ağrıya neden olabilir.

Teşhis

Dermoid kist teşhisi genellikle görüntüleme yöntemleriyle konur:

  1. Ultrason: Dermoid kistlerin içinde yağ, kemik veya kalsifik yapıların görülmesi tipiktir.
  2. MR ve BT taramaları: Kistin içeriği hakkında daha ayrıntılı bilgi verir.
  3. Tümör belirteçleri: Malignite şüphesi durumunda CA-125 gibi belirteçler kontrol edilebilir.

Tedavi

Dermoid kistlerin tedavisi genellikle cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Kistin boyutu, belirtiler ve yaş gibi faktörlere göre tedavi planlanır.

  1. Cerrahi Tedavi:
    • Laparoskopi: Küçük kistler için minimal invaziv bir yöntemdir. Kist çıkarılır ve yumurtalık korunur.
    • Laparotomi: Daha büyük kistler veya komplikasyon durumlarında açık ameliyat tercih edilir.
    • Çocuk sahibi olmayı düşünen kadınlarda yumurtalık rezervine zarar vermeyecek şekilde cerrahi planlanır.
  1. İzlem:
    • Küçük, belirti vermeyen kistler düzenli takip edilebilir.
    • Çocukluk çağındaki hastalarda cerrahi genellikle semptomlar veya hızlı büyüme durumunda yapılır.

Komplikasyonlar

  • Over torsiyonu: Dermoid kistler ağır olduğu için yumurtalığın dönmesine yol açabilir, bu durum acil müdahale gerektirir.
  • Rüptür: Kistin yırtılmasıyla karın içine yağlı veya tahriş edici içerik yayılabilir.
  • Malign dönüşüm: Çok nadir görülür (%1’den az), genellikle menopoz sonrası kadınlarda risk artar.

Prognoz

Dermoid kistler, çoğu durumda başarılı cerrahi müdahaleyle tamamen tedavi edilebilir. Erken teşhis ve düzenli takip, komplikasyonların önlenmesi açısından önemlidir.